De korenmolen 'Windlust'

Wolvega

Wolvega is de hoofdplaats van Weststellingwerf. De naam betekent; streek van de wolven. In 1712 werd bij gebrek aan wolven de laatste wolvenjacht in de Stellingwerven gehouden: sinds is het een veel veiliger oord voor doortrekkende pelgrims. De hervormde kerk op het hoger liggende kerkhof werd in 1646 gebouwd op de fundamenten van een eerdere kerk. De toren is van 1894. Het interieur van de kerk omvat een mooie preekstoel en een rijkversierd orgel uit 1723.

Huize Lindenoord is een classicistisch landhuis dat in 1776 gebouwd werd voor Onno Zwier van Haren: zijn geslacht leverde de grietmannen van Weststellingwerf in de 17de en 18de eeuw. In de korenmolen windlust aan de Hoofdstraat West 52 (ingang Zilverlaan 1) is de oudheidkamer Weststellingwerf gevestigd.

Wolvegaasters en de Kruistochten

"Hayo een Vreise, gheboren van Violgama" (in een andere bron is sprake van Wolwagha) wordt in oude kronieken beschreven als een kruisvaarder die heldhaftig meedeed aan de verovering in 1217 van de Egyptisch stad Damiate, waarbij hij de muren bestormde met een "yseren flahel"; een dorsvlegel met ijzerbeslag.
De kruisvaarder Ulvingha was de aanvoerder van een leger met veel Friezen tijdens de kruistocht van 1147-1149.

De Friese Kruisvaarders deden op de heenweg Santiago de Compostela aan om de apostel om steun te vragen. De mensen van Santiago waren zo bang voor de naderende noordelijke barbaren dat ze de relieken van de Heilige Apostel uit de kerk haalden en elders verborgen hielden!

Standbeeld van Per Stuyvesant in Scherpenzeel

Pieter Stuyvesant

Uit de omgeving van Wolvega (Peperga en Scherpenzeel) komt Pieter Stuyvesant. Hij trad als jongeman in dienst van de Westindische Compagnie en maakte carrière bij dit wereldconcern. Pieter belandde in de kolonie Nieuw Amsterdam, waarvan hij in 1647 koloniaal gouverneur werd. In 1664 ging Nieuw Amsterdam over in Engelse handen en kreeg het de naam die het nog steeds heeft; New York. Pieter stierf als kolonist in 1672 in New England. Een standbeeld van hem staat op het Sickengaplein in Wolvega.

Sonnega-klokkenstoelen

In zuid-Friesland zijn nog ca. 60 klokkenstoelen te vinden. Klokkenstoelen zijn ontstaan in arme streken; omdat er veelal geen geld was voor een dure stenen kerktoren werden er houten draagconstructies met een dak gebouwd waaronder de klokken werden opgehangen. Op de oude begraafplaats van Sonnega, waar tot 1835 een kerkje heeft gestaan, staat sinds 1988 een nieuwe klokkenstoel die een oude ijzeren klokkenstoel uit 1912 heeft vervangen.

De Linde en de Lindevallei

De Linde, in het Stellingwerfs De Lende, is de grensrivier tussen Stellingwerf en Overijssel. De Linde is net zoals de Tjonger een oud gletsjerdal uit de voorlaatste ijstijd (200.000-100.000 v. Chr.). De Linde die ontspringt bij het plaatsje Tronde mondde vroeger bij Kuinre in de Zuiderzee uit. De Linde was in het verleden een belangrijke verdedigingslinie voor Friesland: in het rampjaar 1672 werd het gebruikt tegen de troepen van Münster.
Omdat de (Zuider)zee vrij via de Linde landinwaarts kon doordringen werden er dijkjes opgeworpen. In 1828 werd vlakbij de huidige Sasbrug een keersluis aangelegd. Bij Kuinre werd in 1842 een sluis gebouwd waardoor de Linde werd afgesloten van de Zuiderzee. Tussen 1922 en 1927 werd de rivier gekanaliseerd.
De Sasbrug is genoemd naar de naastgelegen sas of schutsluis. Deze sluis is in 1924 bij de kanalisatie van de rivier gebouwd.

Natuurgebied de Lendevallei

Het natuurgebied de Lendevallei beslaat 690 ha. en is eigendom van It Fryske Gea, dat het gebied ook beheert.
Tengevolge van vervening vanaf het einde van de achttiende eeuw tot aan de tweede wereldoorlog en de kanalisatie van de rivier is het oorspronkelijke landschap van veenmoeras sterk veranderd. Thans bepalen elzenbroekbossen, moerasbos, veenrietlandjes met varens en zonnedauw, rietlanden, blauwgrasland met spaanse ruiter en sterzegge, de bloemrijke hooilanden en restanten van de oude riviermeander het huidige landschap van de Lendevallei.
De gevarieerde terreintypen trekken verschillende vogelsoorten aan: zwarte stern, blauwborst, fuut, kraakeend, kievit, wulp, grote bonte specht en havik. Ook vlinders zoals de zilveren maan en libellesoorten zoals de viervlek en de bruine korenbout zijn rijk vertegenwoordigd.
Er zijn plannen om in de toekomst de visotter in het gebied te herintroduceren.

Gapenburg

Het fietspad Gapenburg ontleent haar naam aan een tolhuis met dezelfde naam dat langs de Linde stond. Er werd tol geheven over de goederen die over de Linde via het Mallegat naar Oldemarkt werden vervoerd.