Het Nationaal Park de Weerribben omvat ca. 3500 hectare en is grotendeels eigendom van en in beheer bij Staatsbosbeheer. De Weerribben en het natuurmonument de Wieden voren samen het belangrijkste moerasgebied van Noordwest-Europa.
Het huidige landschap van de Weerribben is ontstaan door de afgraving van veen voor turfwinning. Deze turfwinning vond plaats tot 1920. De uitgestoken turf werd te drogen gelegd op smalle stroken land die ribben of legakkers werden genoemd. De plassen die na de vervening ontstonden worden weren of petgaten genoemd.
Na de vervening werd de rietteelt van economisch belang voor het gebied. Ook nu nog wordt er op ca. 1200 ha. riet geteeld; dit echter meer uit landschappelijk dan uit economisch belang. In het park komen de verschillende landschappelijke ontwikkelingsstadia van open water tot moerasbos voor: open water, rietlanden, hooilanden en moerasbossen.
 
In de sloten en petgaten komen waterplanten zoals waterlelie, gele plomp, krabbescheer, waterviolier en kikkerbeet voor. Op het water treft men drijftillen met pluimzegge, waterkers en grote watereppe aan. Vogels zoals de ral, purperreiger, kiekendief, buizerd en diverse watervogels zoals de wilde eend, smient, taling, waterhoen en fuut leven in het gebied.
Langs het water groeien lisdodde, pijlkruid, zeggensoorten en riet.
In het riet leven zangvogels zoals rietgorsen en het baardmannetje, de roerdomp, de niet giftige ringslang en de vuurvlinder.
 
In de hooilanden groeien o.a. de echte koekoeksbloem en orchideeën. Rond de eendenkooi "De Kloosterkooi" groeien moerasbossen met els, es, zomereik, grauwe wilg, gele lis, zegge, kamperfoelie en hop.
Er zijn plannen om in de nabije toekomst de otter in het gebied te herintroduceren. Meer informatie over het gebied kunt u krijgen bij het natuuractiviteitencentrum De Weerribben, Hoogeweg 27, 8376 EM te Ossenzijl (ligt niet aan de fiets/wandelroute!).

Molens

In het gebied treft u naast moderne (Amerikaanse) molens ook twee oudere molentypen aan:
o De tjasker; een kleine eenvoudige schuinstaande poldermolen, waarbij de wieken een vijzel in een houten koker aandrijven die het water opvoert.
o De spinnekopmolen; een kleine wipmolen die kleine polders bemaalt.

Kalenberg

Kalenberg (vroeger Calumberg genoemd) werd gesticht rond 1400. er wordt gezegd dat de naam is gegeven door vluchtelingen of horigen uit een gelijknamig buurtschap bij Hoogeveen die in dit ontoegankelijke gebied hun vrijheid zochten.
Na het einde van de turfgraverij gingen de bewoners zich richten op veehouderij, rietteelt en visserij. Ook nu speelt riet nog een rol in de plaatselijke economie: het Kalenberger riet is een gewild bouwmateriaal voor het dekken van rietendaken.

Nederland

Het buurtschap Nederland is in de 16de eeuw ontstaan; omdat het destijds lager lag dan het omringende hoogveen werd het buurtschap Nederland genoemd.