Elke goede boom brengt goede vruchten voort (Mt.7:17)

OP ZOEK NAAR DE SINT JACOBSAPPEL

(door P. van der Schoof, Emmen)

Jacobus wordt al gedurende vele eeuwen als heilige vereerd in Noord Nederland. Vandaar dat men nogal wat kerken, poorten, wegen en scholen naar de heilige heeft genoemd. Maar daartoe heeft de devotie zich niet beperkt. Ook in de fruitteelt heeft verering van Jacobus sporen nagelaten. Dat blijkt uit het werk van Johann Hermann Knoop, gewezen hovenier van de Oranjes in Leeuwarden.

Deze pomoloog was door persoonlijke omstandigheden zijn baan aan het hof kwijtgeraakt en diende dus uit te zien naar een andere bron van inkomsten. Daardoor ging hij zich wijden aan een wetenschappelijk standaardwerk over fruitrassen in Nederland. In zijn boek getiteld: Pomologie, of Kennisse der Vrugten, dat verscheen in 1758, maakt hij gewag van de Sint Jacobsappel (Sint Jabiksappel in het Fries).

De auteur beschrijft deze appel als "een tamelyk grote, gladde, langwerpige vrugt. Zyn Koleur is wit, en aan de eene zyde zomtyds een weinig roodbloesend. Zyn vlees is zagt, vol-sappig en van een aangename rynsagtige smaak". De heer Knoop beoordeelt de Jacobsappel als behorend tot de middenklasse.

Wij vroegen ons af of deze appel nu nog voorkomt. Bij tuincentra zul je er echter vergeefs naar vragen. Vandaar dat wij pomoloog Auke Kleefstra uit Aldeboarn benaderden met de vraag of hij tijdens zijn zoektochten naar oude, haast uitgestorven fruitrassen, weleens op de Sint Jacobsappel gestoten is. Tot onze verrassing bleek het antwoord positief te zijn. Zes jaar geleden trof hij een honderdjarige boom aan bij de familie Hop te Hulshorst. Daarvan heeft hij enthout meegenomen en nu staat er een jong boompje in zijn collectie.

Vervolgens namen wij contact op met de heer Hop en vroegen hem of de oude Sint Jacobsappel nog in zijn tuin stond. Helaas, de respectabele hoogstam was enkele jaren geleden omgewaaid... Gelukkig echter heeft deze fruitverzamelaar tijdig jonge exemplaren gekweekt die inmiddels alweer vrucht dragen. De Sint Jacobsappel smaakt lekker zoetzuur, aldus de heer Hop. Deze zomerappel is rijp rond 25 juli; inderdaad, op de feestdag van de heilige.

De conclusie die uit onze speurtocht voortkomt moet dus zijn dat deze legendarische appel bijna was uitgestorven. Nu nog is zijn voortbestaan erg onzeker. Toch zou het jammer zijn als dit historische fruitras zou verdwijnen, dat immers bij de geschiedenis van Noord Nederland behoort. Vandaar dat wij de Sint Jacobsappel opnieuw willen gaan introduceren.

U kunt ons opdracht geven om de appel voor u te laten enten. Hierbij kunt u kiezen uit twee mogelijkheden. U kunt namelijk een hoogstam of een laagstam bestellen. De hoogstam kost f 65 en de laagstam f 35. De boompjes zijn in de eerstvolgende herfst na het enten beschikbaar.

In de prijs is een bescheiden toeslag op de productiekosten verdisconteerd. Deze is bestemd voor de stichting Ananda Bhavan te Emmen, een organisatie die zich inzet voor het geven van medische verzorging voor arme kinderen en bejaarden in India.